پدافند غیر عامل – اداره کل آموزش فنی و حرفه ای استان سیستان و بلوچستان

پدافند غیر عامل چیست :

موضوع پدافند غیرعامل در جهان هستی از قدمتی به اندازه تاریخ زندگی انسان برخوردار است. انسانهای اولیه برای در امان ماندن از خطر تهاجم حیوانات و تهدیدات پیرامونی خود به غارها و بالای درختان و دیگر مامن های طبیعی پناه میبرند، با متمدن شدن تدریجی جوامع بشری و شکل گیری زندگی شهری، احساس نیاز به امنیت بیشتر گردید و جوامع شهری برای ایجاد امنیت و حفاظت شهر از تهاجم دشمنان،  اقدام به ساخت و احداث دژها، قلعه، حصار، خندق، دیوارها و موانع دفاعی در پیرامون شهرها نمودند. در این راستا در طول تاریخ بشری، تسلیحات تهاجمی و به تبع آن اقدامات دفاعی نیز شاهد تغییر و تحول چشمگیری بوده و این پیشرفت و فناوری کماکان ادامه یافته و فرآیند و روندی اجتناب ناپذیر به خود گرفته است.

در طول چند هزار سال تاریخ تمدن بشری صرفا ۲۸۶ سال بدون جنگ وخونریزی بوده و کشورهای استعمارگر و قدرتمند به بهانه های مختلف موجب بروز جنگها، تخریب و غارت زیر ساختهای تولیدی، اقتصادی، اجتماعی، دفاعی و کشتار و آواره شدن انسانهای بیشماری گردیده اند به طوری که تنها در طول ۴۵ سال از سال ۱۹۴۵ تا ۱۹۹۰ میلادی فقط ۳ هفته بدون جنگ و خونریزی بوده است. گفتنی است که در دو دهه گذشته ده جنگ عمده در پیرامون حریم سرزمینی کشور ما از جمله جنگ اول و دوم خلیج فارس (۱۹۹۱و۲۰۰۳) جنگ ۷۹ روزه یوگسلاوی (۱۹۹۹)، جنگ تحمیلی ۸ ساله ایران و عراق، جنگ افغانستان (۲۰۰۳)، جنگ ۳۳ روزه، لبنان و جنگهای ۲۲ روزه، ۸ روزه و ۵۰ روزه رژیم صهیونیستی علیه مردم مظلوم و قهرمان غزه، جنگ تروریستی گروههای تکفیری داعش علیه کشور سوریه در(۴ ساله اخیر) و عراق در سال (۲۰۱۴) تا کنون و جنگ یمن در سال جاری اتفاق افتاده و کماکان ادامه دارد و با شکل دهی مرموزانه و فریبکارانه گروه ائتلاف به رهبری آمریکا و کشورهای مرتجع منطقه به بهانه مقابله با تروریست در قالب جنگ های نیابتی ماهیت پیچیده تری را به خود گرفته است.

علی ایحال با توجه به اجتناب ناپذیر بودن جنگها به عنوان یک پدیده ی اجتماعی پایدار، وقوع جنگ ها و منازعات دیگری در جهان اسلام بر اساس مطامع و اهداف استعمارگرانه و هژمونی سلطه گرایانه بلوک غرب دور از انتظار نبوده و بسیار محتمل می باشد، ضمن آنکه هیچ نشانه ای نیز از پایان قریب الوقوع جنگها و مناقشات و درگیریهای مسلحانه و سایر تهدیدات در قرن حاضر دیده نمی شود.

دشمنان قسم خورده جمهوری اسلامی ایران با وجود ناکامیهای پی در پی خود هیچگاه دست از کینه ورزی و عداوت بر نداشته و هدفی جز نابودی حاکمیت، استقلال، کیان و هویت ایرانی اسلامی را ندارند.

وظیفه خطیر و حیاتی ما در دنیایی پر چالش مملو از منازعات و مناقشات، مصون سازی کشور از طریق بالا بردن قدرت بازدارندگی، ارتقا پایداری و آستانه مقاومت ملی، مصون سازی و کاهش آسیب پذیری زیرساختهای (حیاتی، حساس و مهم) و تسهیل مدیریت بحران در برابر تهدیدات متنوع فراروی پیرامونی و فضای سرزمینی نظام جمهوری اسلامی ایران می باشد، اقدامات پدافند غیر عامل در این راستا نقش و جایگاهی حیاتی را در حفظ زیر ساخت ها و امنیت ملی کشور ایفا نموده و به عهده دارد.

تعریف پدافند غیر عامل:

  • از نظر واژه شناسی، واژه پدافند از دو جزء (پد) و (افند) تشکیل شده است، در فرهنگ و ادب فارسی “پاد” یا “پد” پیشوندی است که به معانی ضد، متضاد بوده و هرگاه قبل از واژه ای قرار گیرد معنای آن را معکوس می نماید، واژه آفند نیز به مفهوم جنگ، جدال، تهاجم، حمله و پیکار است در این راستا که پدافند که هم طراز با واژه “دفاع” می باشد شامل اقداماتی است که جهت مقابله با حمله و تهاجم دشمن انجام می شود که شامل انواع و اقسام اقدامات دفاعی از جمله “پدافند غیر عامل” و “پدافند عامل” می باشد در پدافند غیر عامل جهت مقابله با تهاجم و تهدیدات دشمن بدون استفاده از تسلیحات تهاجمی یا دفاعی و با استفاده از مجموعه ای از اقدامات و تمهیدات تدافعی، موجب کاهش آسیب پذیری تاسیسات، تجهیزات و نیروی انسانی میگردد. در صورتی که در پدافند عامل جهت مقابله با تهاجم و تهدیدات دشمن و دفع تهدیدات وی از انواع و اقسام تسلیحات دفاعی نظیر توپ، موشک، تانک، هواپیما های شکاری ، بمب افکن ، رزم ناو ، زیردریایی و … استفاده می شود.
  • کوتاه ترین تعریف پدافند غیر عامل ، “دفاع بدون سلاح” می باشد.
  • مجمع تشخیص مصلحت نظام در راستای سیاست های کلی نظام در سند چشم انداز ۲۰ ساله کشور، پدافند غیر عامل را به شرح ذیل تعریف نموده است:

مجموع اقدام های غیر مسلحانه ای که موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب پذیری، تداوم فعالیت های ضروری، ارتقا پایداری ملی و تسهیل میریت بحران در مقابل تهدید ها و اقدام های نظامی دشمن می شود.”

حوزه مسئولیتی تهدیدات فرآوری پدافند غیرعامل شامل چه موضوعاتی می باشد؟

  • تهدیدات ذیربط پدافند غیرعامل شامل تهدیدات نظامی و تهدیدات سایبری ، زیستی (انسان،دام،کشاورزی،مواد غذایی و دارویی، آب، محیط زیست و منابع طبیعی)، پرتوی، شیمیایی و اقتصادی می باشد که سیاستگذاری، هدایت و برنامه ریزی مقابله با تهدیدات یاد شده در قرارگاه های (پدافند سایبری، پدافند زیستی، پدافند پرتوی، پدافند شیمیایی، پدافند اقتصادی و پدافند مردمی) تشکیلاتی سازمان پدافند غیرعامل کشور انجام می پذیرد ، قرارگاههای یاد شده در سطوح استانی هم تشکیل شده و در حال فعالیت می باشند.
  • مقابله با تهدیدات طبیعی (زلزله، سیل، آتشفشان، خشکسالی، سرما و…)که جزء حوادث طبیعی و غیر متقربه می باشند. در حوزه مسئولیتی سازمان مدیریت بحران کشور وابسته به وزارت کشور می باشد و در حوزه مسئولیتی سازمان پدافند غیر عامل کشور قرار نمی گیرد.

فراز هایی از رهنمود های مقام معظم رهبری(مد ظله العالی):

مقام معظم رهبری(مد ظله العالی) با عنایت به اهمیت پدافند غیرعامل در ارتقا امنیت ملی، رهنمود های عدیده ای را به مناسبت های مختلف ارائه فرموده اند که جهت اختصار چند مورد آن را بیان می گردد:

  • دفاع جزئی از هویت یک ملت زنده است، هر ملتی که نتواند از خود دفاع بکند زنده نیست، هر ملتی هم که به فکر دفاع از خود نباشد و خود را آماده نکند در واقع زنده نیست، هر ملتی که اهمیت دفاع را درک نکند به یک معنا زنده نیست، ما نمی توانیم چشم و قدرت تحلیل داشته باشیم، توطئه عمیق عناد آمیز استکبار علیه اسلام و انقلاب و نظام اسلامی را ببینیم در عین حال به فکر دفاع نباشیم.(۲۹/۸/۶۸)
  • شایسته است که همه طرح های بزرگ ملی از لحاظ ارتباط با وضعیت دفاعی کشور در آن مورد توجه قرار گیردف اگر ما بخواهیم جاده، پل ، سد ، نیروگاه و فرودگاه بین المللی بسازیم باید بررسی شود که این کار از نقطه نظر دفاعی در چه وضعیتی قرار می گیرد.
  • پدافند غیر عامل باید همانند شعله ای بلند شود(۶/۹/۸۲)
  • هرچه سازمان ها در دفاع غیر عامل کار کنند تا وقتی همه موارد رئوس آن مشخص شده است امن نشود ، کافی نیست (۲۷/۱۱/۸۴)
  • امروز اهمیت پدافند غیرعامل قاعدتا برای مسئولین بایست شناخته شده باشد، اهتمام شما کارها را پیش می برد.(۹/۱۲/۸۵)
  • موضوع را قبل هم ابلاغ کرده ام و الان هم تاکید می کنم که باید تدابیر کارساز در باب پدافند غیرعامل را عملی کنید، دوم اینکه کشور باید بتواند اراده تعرض دیگران را خنثی کند ، یعنی از تحقق این تهدید پیشگیری کند و این هم به اقتدار نظامی بر می گردد.(۲۳/۱۲/۸۵)
  • تا این دشمن وجود دارد ، تهدید هست و تا تهدید هست ، فکر و آمادگی دفاعی باید باشد.
  • به دولت جمهوری اسلامی اعلام گردد من بعد کلیه وزارتخانه ها و سازمان ها موظف گردند در اعتبارات عمرانی پروژه های حساس و مهم، اعتبار مورد نیاز دفاع غیر عامل را منظور نمایند.(۱۵/۷/۸۶)
  • وقتی این ملت تصمیم دارد که حرف زور را از هیچکدام از قلدر ها و سرگردنه بگیر های مسلح دنیا به گوش نگیرد پس باید خودمان را آماده دفاع کنیم.
  • پدافند غیر عامل مثل مصونیت سازی بدن انسان است، از درون ما را مصون می کند معنایش این است که ولو دشمن تهاجمی بکند و زحمتی هم بکشد و ضرب و زوری هم بزند اثری نخواهد کرد این پدافند غیرعامل ، نتیجه اش این است.(۷/۸/۹۱)
  •  پدافند غیرعامل یک اصل خواهد بود برای همیشه نه یک مقطع خاص،….
  • مسئله یک مسئله مستمر همیشگی است ببینید چقدر مهم است که ما این حالت را در کل پیکره کشور و جامعه و دستگاه های مختلف بوجود بیاوریم. کاری کنید که همت ما فقط معطوف به این نباشد که دشمن را منصرف کنیم یا برای مقابله خودمان را آماده بکنیم، نه،کاری کنیم که مصونیت را در خودمان بوجود بیاوریم این با پدافند غیر عامل تحقق پیدا می کند ، بنابراین مسئله، مسئله بسیار مهمی است که بایستی راه بیافتد.(۷/۸/۹۱)
  • همه همت ما باید به این باشد که آن چنان ساخت درونی را مستحکم کنیم که دشمن احساس کند هر تیغی وارد بیاورد تیغش کند و به ضرر خودش تمام خواهد شد و هر گلوله ای بزند به طف خودش کمانه خواهد شد.
  • ما نمیتوانیم چشم و قدرت تحلیل داشته باشیم، توطئه عمیق عناد آمیز استکبار علیه اسلام و انقلاب و نظام اسلامی را ببینیم و در عین حال به فکر دفاع نباشیم.
  • ایستادگی تان را ادامه بدهید ، بدانید هیچ ملتی جز به وسیله ایستادگی و مبارزه نمی تواند شرف خود و هویت خود و استقلال خود را بدست بیاورد.(۲۹/۹/۷۲)
  • وقتی بنیه کشور قوی باشد ، تاثیرات خصمانه دشمنان به حداقل می رسد.(فروردین سال۹۲)
  • دشمن را از لحاظ دشمنی باید به حساب آورد ، یعنی مقابل او، او را حقیر نشمرد و در برابرش آماده بود و دفاع کرد.
fa فارسی
X
Skip to content